Turkce sozcuk karsiligi "ulam"dir.
Kategori, felsefi anlamda genel olarak öznitelik ya da bir nesneye yüklenen nitelik olarak anlaşılır. Bir konunun anlam ve sınırlarını, içerik ve biçiminin çerçevesini belirler. Kategoriler, koşulu kendilerinde mevcut olan genel niteliklerdir ve dolayısıyla koşulsuzdurlar. Bu genel anlamın ötesinde felsefe tarihi boyunca kategori kavramı içerik olarak kullanıldığı felsefi dizgeye göre anlam kazanan bir içeriğe sahiptir.
Töz, nicelik, nitelik, yer, zaman, durum, sahiplik, etki, edilgi, bağıntı Aristotales'in ortaya koyduğu kategorilerdir. Böylece kategori, felsefede bir şey söyleyebilmenin koşullarını belirleyen kavramlar olarak görünmektedir. Buna paralel ancak farklı bir içeriğe sahip olarak Kant'da bir başka kategori anlayışı mevcuttur. Kant, deneyimlerimizin önsel (a priori) koşulu olan mutlak zihinsel kavramları adlandırmak üzere kategori kavrdıbını kullanır. Buna göre, zihin, duyumlardan gelen verileri toplayıp değerlendirmek ve birleştirip sonuçlara varmak üzere oniki ayrı kategori mevcuttur. Bu oniki kategori temelde dört ana kategoriye bağlıdır. Bu dört ana kategori, nitelik, nicelik, bağıntı ve modalite`dir. Kant ile Aristotales arasındaki kategori anlayışındaki farklılık, Kant'ta kategoriler yalnızca düşüncenin özellikleri olmasına rağmen, Aristitales'te hem düşüncenin hem de varlığın özelliklerini göstermesidir.
çağdaş kategoriler:
- uzay/zaman
- olayların durumu
- nitelik (töz, özellik)
- ilişkiler (temel, dışsal)
- inertia (eylemsizlik)
- kendiliğindenlik
- eğilimlilik
- niyetlilik (reel, fiksiyonel)
kaynak: m.ö. kdp cumartesi sohbet toplantıları 2014.
r.grossman'a göre kategoriler:
1. bireyler
2. özellikler
3. ilişkiler
4. sınıflar
5. yapılar
6. nicelikler
7. olgular
8. olumsuzlamalar
kaynak: m.ö. kdp cumartesi sohbet toplantıları 2014.
